Yaz İshalleri İçin Önemli Uyarılar: Özellikle Çocuklar Risk Altında
Ünye Devlet Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Nurdoğan Karadağlıoğlu, yaz aylarında özellikle çocuklarda sıkça görülen ishal vakalarına karşı vatandaşları uyardı. Dr. Karadağlıoğlu, havuz ve deniz suyunun yutulması, gıdaların kirli suyla yıkanması, uygunsuz koşullarda bekletilen veya bozulan gıdaların yaz ishallerine zemin hazırladığını belirtti. Özellikle küçük çocuklarda görülen yaz ishallerinin doğru tedavi edilmediği takdirde ölümle sonuçlanabileceği riskine dikkat çekti.
Yaz İshalleri Neden Bu Kadar Tehlikeli?
Dr. Karadağlıoğlu’na göre, yaz ishalleri en sık 6-12 ay arasındaki bebeklerde olmak üzere 0-5 yaş arası çocuklarda görülüyor. Bu yaş grubundaki çocukların bağışıklık sistemleri henüz tam olarak gelişmediği ve anneden geçen antikorların zamanla azaldığı için daha savunmasız olduklarını ifade etti. Dünya Sağlık Örgütü, ishali 24 saatte üçten fazla sulu dışkılama veya sadece anne sütüyle beslenen bebeklerde her zamankinden daha sık ve sulu dışkılama olarak tanımlıyor.
İshalin belirtileri 1-6 saatten 2-5 güne kadar sürebiliyor ve ishalin yanı sıra ateş, kusma, bulantı, karın ağrısı ve halsizlik gibi semptomlar da görülebiliyor.
Yaz İshallerine Yol Açan Etkenler Nelerdir?
Yaz ishallerinin virüs, bakteri, parazit veya toksinlere bağlı olabileceğini belirten Uz. Dr. Karadağlıoğlu, başlıca nedenleri şöyle sıraladı:
Havuz veya deniz suyunun yutulması: Özellikle kirlilik oranı yüksek sularda enfeksiyon riski artar.
Kirli su ve kirli su ile yıkanan gıdalar: Temiz su kullanılmaması veya yetersiz hijyen, mikropların yayılmasına neden olabilir.
Açıkta satılan gıdalar: Güneş altında uzun süre bekleyen veya hijyenik olmayan koşullarda hazırlanan gıdalar risk taşır.
Sinek ve böcekle temas eden gıdalar: Bu tür canlılar, mikropların gıdalara bulaşmasına aracılık edebilir.
Bekleyerek veya uygun koşulda saklanmadan bozulmuş gıdaların tüketilmesi: Gıda zehirlenmelerine yol açarak ishal riskini artırır.
Ölüm Vakalarına Karşı Dikkatli Olunmalı!
Bebek ve çocuklarda öncelikle ishal tanısının doğru konulmasının önemine değinen Dr. Karadağlıoğlu, günlük dışkı sayısının artması ve kıvamının sulu hale gelmesinin ishalin temel belirtisi olduğunu vurguladı. Dışkılama sayısı artsa bile kıvamı normalse bu durumun ishal olarak kabul edilmediğini belirtti.
“Hasta çocuk, bu dönemde kusma ve ishal sonucu aşırı su, mineral, vitamin ve besin kaybeder. Bu kayıpların ağızdan veya damar yoluyla takviye edilmesi gerekir. Önlem alınmazsa hızla kilo kaybı, göz çökmesi, cilt esnekliğinin kaybı gibi durumlar görülebilir; ileri safhalarda ise şok ve hatta ölümle sonuçlanabilecek durumlar ortaya çıkabilir,” şeklinde konuştu.
Ebeveynlere Önemli Tavsiyeler: Hekime Danışmadan Antibiyotik Kullanmayın!
Dr. Nurdoğan Karadağlıoğlu, ishal vakalarında ebeveynlerin yapması gerekenleri sıralarken özellikle şu uyarılarda bulundu:
Bol sıvı verin: İshali artıracağı düşüncesiyle ağızdan beslemeyi kesmeyin.
Anne sütü alan bebeklerde emzirme sıklığını artırın: Anne sütü ishalin en önemli ilacıdır.
Anne sütü almıyorsa her zamanki mamasına devam edin: Öğün sayısını artırıp aralarda su vermek önemlidir.
Doktor önerisiyle ORS kullanın: Çok su kaybı varsa doktorunuz Oral Rehidratasyon Sıvısı (ORS) önerebilir.
İshalli bebekler için özel mamalar: İshal süresi uzamışsa doktorunuz özel mamalar önerebilir.
Yoğurt tüketin: Ek gıdaya başlayan bebeklerde ve daha büyük çocuklarda yoğurt, ishalli dönemde çok önemli bir besin kaynağıdır. Ayran şeklinde de verilebilir ve az miktarda tuz eklemek faydalıdır.
Sık sık ve az miktarda besleyin: Mide hassasiyetinden dolayı çocuğunuz kusabilir, bu nedenle aç ve susuz bırakmamaya özen gösterin.
Doktora danışmadan antibiyotik kullanmayın: İshal tedavisinde doktor tavsiyesi olmadan antibiyotik kullanmaktan kaçının.
Bu önemli uyarılara dikkat ederek yaz ishallerinin olumsuz etkilerinden korunmak ve çocukların sağlığını güvence altına almak mümkün.